Eén keer in de twee weken klinkt er in de Rijnhof gezellige muziek van vroeger door de gangen; het Rijnhofkoor komt op dinsdagmiddag bijeen om liedjes te repeteren en vooral om er samen een leuke middag van te maken. Het koor wordt geleid door drie enthousiaste vrijwilligers waaronder de vaste pianist Jules van der Staaij. Jules is elders werkzaam als muziektherapeut maar reist om de week graag af naar de Rijnhof om het koor te begeleiden. Met de beweging klankKLEUR zijn we steeds weer bezig om muziek zoveel mogelijk een vast onderdeel van het dagelijks leven van onze bewoners te maken. We leggen daarbij graag de verbinding met andere initiatieven. Een mooi voorbeeld hiervan is de beweegstimulering, want wist u dat een uur een actieve houding aannemen tijdens het zingen ook bewegen is? Zo snijdt het mes aan meerdere kanten! Daarnaast zijn we altijd nieuwsgierig hoe we nog meer muziek in huis kunnen brengen. Daarom hebben we dit keer een aantal vragen gesteld aan Jules, we zijn benieuwd wat hij ons kan vertellen over zijn koor en de kracht van muziek.

Voor de mensen die u nog niet kennen, kunt u zichzelf eens voorstellen?
Mijn naam is Jules van der Staaij en sinds enige tijd leid ik het Rijnhofkoor samen met nog twee vrijwilligers. Zelf werk ik bij een andere zorginstelling en als zelfstandige als muziektherapeut. Via een filmpje ben ik bij het koor terecht gekomen. In dit filmpje stond één van de bewoners, die nu ook nog steeds meedoet met het koor,  bij de piano en hij vertelde dat ze voor de Rijnhof op zoek waren naar een pianist. Dat filmpje kreeg ik doorgestuurd en dat vond ik eigenlijk wel heel erg leuk. Dus ik heb gereageerd en kon al snel al aan de slag.

Hoe zou u het Rijnhofkoor het beste omschrijven?

Het koor bestaat uit zo’n 12 mensen. We zijn begonnen met zo’n vijf/zes bewoners en dit is langzaam aan steeds groter geworden. We repeteren eens in de twee weken op dinsdagmiddag van drie tot vier. Iedereen krijgt een multomap met de liedjes maar het omslaan is nog een hele uitdaging voor de mensen omdat deze gevuld is met van die plastic multomapjes. Dus de vrijwilligers zoeken het juiste nummer voor iedereen op.  Ondertussen heeft iedereen dan het lied al één of twee keer van mij op de piano gehoord en dat is best handig, want zo weten de mensen weer een beetje hoe de melodie gaat en kunnen we samen van start gaan. Dan heb je het al een beetje in de week gelegd. Iedereen weet al wat er komen gaat en hoort aan de muziek wanneer ze mogen inzetten.

Maar het is vooral een koor waar je veel verbinding ziet tussen de mensen. Zo zag ik bijvoorbeeld laatst dezelfde mensen van het koor met elkaar in groepjes van vier samen koffie drinken. Dus ook buiten het koor zoeken mensen elkaar op. Bij het koor zit iedereen naast elkaar en is de muziek de verbinding, de muziek daar praten ze dan ook over. Er komen weer herinneringen boven. En wat je bij de mannen vaak ziet is dat ze gaan dirigeren, uitgebreid met de armen zwaaien. Het is een koor waar iedereen vooral veel plezier beleeft.

Welke muziek wordt er zoal gezongen?
Voor de pauze zingen we vooral veel Christelijke liedjes. Er is een mevrouw en die zingt ze allemaal uit het hoofd, van Johannes de Heer tot, nouja, tot eigenlijk alles! En na de pauze zingen we de wat meer wereldlijke liedjes, zoals café aan de haven, daar bij die molen, maar ook nieuwere liedjes, zoals op een mooi pinksterdag. Nu willen ze voor de volgende keer ‘wie sjoen is uns Limburg’ zingen, want er is een mevrouw die uit Limburg komt. Dus dat liedje wordt dan aan de map toegevoegd. Ik denk dat er nu wel zo’n zestig liedjes in de map staan. We sluiten altijd af met het zogenoemde ‘bejaardenlied’, dat is een bestaand lied waar iemand een eigen tekst op heeft gemaakt, dan weten mensen ook dat dat het laatste liedje van de middag is.

En welke muziek luistert u zelf eigenlijk het liefste?
Ik ben klassiek geschoold, ik heb conservatorium gedaan dus klassieke muziek daar heb ik wel veel mee. Ik zing zelf ook in een aantal koortjes. Daar zing ik bijvoorbeeld Monteverdi, maar ik zing ook in een musicalkoor. Dat is ook ontzettend leuk. Ook luister ik zelf graag naar een aantal singer songwriters, zoals Maaike Ouboter. Het is dus eigenlijk heel divers waar ik graag naar luister.

Wat is volgens u de kracht van muziek bij deze doelgroep?
Zoals ik al eerder noemde is verbinding de grote kracht van muziek en ook dat het enthousiasme oplevert bij mensen. Door de verbinding en het enthousiasme gaan mensen dingen doen die ze normaal gesproken in hun eentje niet zo snel zouden doen.

Tot slot, kunt u eens een mooi, leuk of bijzonder moment omschrijven wat u heeft meegemaakt bij het koor?
Er is een meneer die vaak aan het einde zelf nog liedjes gaat zingen. Er zijn blijkbaar in de oorlog heel veel teksten op het liedje ‘Lili Marleen’ gemaakt en die kent hij dus allemaal. Daar zet ik dan even een begeleiding onder en iedereen klapt dan voor hem na afloop. Hij kent al die teksten nog helemaal uit het hoofd en iedereen luistert dan ook aandachtig.

En als ik weg ga dan loop ik langs het raam, dan zwaaien ze mij uit. Ik pak dan mijn zakdoek en zwaai ze met mijn zakdoek uit. Nou, dat vinden ze geweldig, ze zitten al te wachten tot de zakdoek tevoorschijn komt als ik weg ga. Mensen pakken soms ook hun zakdoek en gaan daar mee terug zwaaien. Ze zijn ook altijd erg dankbaar, dat maakt het heel erg leuk.

En wat ik mooi vindt om te zien is dat mensen die elkaar helemaal niet kenden door het koor aansluiting hebben gevonden. Ik vind het geweldig dat de twee vrijwilligers Anke Visser en Truus Hogeweij ontzettend hard werken om het koor draaiende te houden en de mensen met respect behandelen. Zij zorgen ervoor dat het loopt en zonder hen zou het allemaal veel minder makkelijk gaan. En als je ziet dat er steevast zo’n twaalf mensen komen en er heel veel plezier uit halen dan is dat het dubbel en dwars waard!

Floor Groeneveld (Muziektherapeut Zinzia) & Jules van der Staaij (vrijwilliger Zinzia)